Türkiye Veri MCP

Türkiye'nin iki temel resmi veri kaynağını tek MCP (Model Context Protocol) sunucusunda birleştirir:

• TÜİK — Türkiye İstatistik Kurumu'nun resmi veri portalı (veriportali.tuik.gov.tr) ve SDMX 2.1 web servisi (nsiws.tuik.gov.tr) üzerinden 19 temadaki tüm tablolar: her kırılım, her dönem. Scraping yok.

• TCMB EVDS — Merkez Bankası Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (v3): tüm kategoriler, veri grupları ve binlerce seri; frekans dönüşümü (günlükten yıllığa), agregasyon (avg/min/max/first/last/sum) ve formüller (yüzde değişim, yıllık değişim, fark, hareketli ortalama/toplam) dahil API'nin tüm özellikleri.

One MCP server for Turkish official data — TUIK statistics via SDMX and TCMB EVDS series with full frequency/aggregation/formula support, plus tidy CSV export for research pipelines.

Sorumluluk reddi: Bu proje TÜİK veya TCMB ile bağlantılı, onlar tarafından onaylanmış veya desteklenen bir proje değildir. Akademik araştırma amaçlı bağımsız bir araçtır.

Araçlar

TÜİK (anahtar gerektirmez):

EVDS (ücretsiz EVDS_API_KEY gerekir):

Related MCP server: dbnomics

Kurulum

Ön koşullar: uv (curl -LsSf https://astral.sh/uv/install.sh | sh) ve EVDS araçları için evds3.tcmb.gov.tr'den ücretsiz API anahtarı (Benim Sayfam → Kayıt → Profilim → API Key). Anahtar girmezseniz TÜİK araçları yine çalışır; EVDS araçları anahtar isteyen açıklayıcı bir mesaj döner.

Claude Code

claude mcp add -e EVDS_API_KEY=ANAHTARINIZ turkiye-veri -- uvx --from git+[https://github.com/ahmthamza/turkiye-veri-mcp](https://github.com/ahmthamza/turkiye-veri-mcp) turkiye-veri-mcp

Claude Desktop

Settings → Developer → Edit Config ile claude_desktop_config.json dosyasına:

{
  "mcpServers": {
    "turkiye-veri": {
      "command": "uvx",
      "args": ["--from", "git+[https://github.com/ahmthamza/turkiye-veri-mcp](https://github.com/ahmthamza/turkiye-veri-mcp)", "turkiye-veri-mcp"],
      "env": { "EVDS_API_KEY": "ANAHTARINIZ" }
    }
  }
}

Claude web (claude.ai) — Hosted Kurulum (Herkes İçin)

Claude Web (claude.ai), bilgisayarınızdaki yerel sunuculara doğrudan bağlanamaz; internete açık bir sunucu adresine (URL) ihtiyaç duyar. Bu projeyi kendi adınıza, ücretsiz ve güvenli bir şekilde saniyeler içinde buluta kurmak için aşağıdaki butona tıklayabilirsiniz:

Nasıl Kurulur?

1. Yukarıdaki butona tıklayın (ücretsiz bir Render hesabı açmanız gerekebilir).

2. Kurulum ekranında sistem size güvenliğiniz için EVDS_API_KEY değerinizi soracaktır. Buraya evds3.tcmb.gov.tr adresinden aldığınız kendi ücretsiz Merkez Bankası API anahtarınızı girin ve "Apply" diyerek kurulumu başlatın.

3. Birkaç dakika içinde kurulum bitecek ve Render size özel bir web adresi verecektir (örn: https://turkiye-veri-abc.onrender.com).

4. Bu adresin sonuna /mcp ekleyerek (örn: https://turkiye-veri-abc.onrender.com/mcp) kopyalayın.

5. claude.ai sayfasına gidin, sağ üstten Settings → Connectors → Add custom connector menüsüne tıklayın ve kopyaladığınız adresi yapıştırın.

Not: Bu yöntem sayesinde herkes sunucuyu kendi API anahtarı ve kotasıyla çalıştırır. Anahtarınız kodun içinde yer almaz, tamamen şifrelenmiş olarak sizin Render hesabınızda saklanır.

Örnek kullanım

TÜİK'te işgücüyle ilgili hangi tablolar var? İl bazında olanı 2014'ten itibaren çek.
EVDS'den TÜFE'yi yıllık yüzde değişimle, aylık frekansta 2010'dan bugüne al ve tufe.csv olarak kaydet.
USD/TRY ile politika faizini aynı tabloda, aylık ortalama olarak indir.

Teknik notlar

• TÜİK verisi standart SDMX 2.1 REST'ten gelir; sunucu önce SDMX-CSV ister, servis reddederse SDMX-ML GenericData'yı ayrıştırır. Bir dataflow key="ALL" ile tüm kırılımları ve tüm dönemi verir; büyük dataflow'larda tuik_describe_dataflow ile daraltılmış key kurun.

• EVDS v3 API'si kullanılır (evds3.tcmb.gov.tr); anahtar HTTP header'ında gönderilir ve TCMB sunucusunun gerektirdiği legacy SSL ayarı otomatik uygulanır.

• Endpoint keşfinde Emrah Er'in tuikr R paketinden ve Fatih Mete'nin evds Python paketinden (her ikisi MIT) yararlanılmıştır.

Lisans

MIT

Bilinen sınırlar

• TÜİK istab tidy'leme best-effort'tur. tuik_get_table_data TÜİK'in yaygın şablonlarını çözer ve her çıktıda tidy_confidence döndürür; şablona uymayan tablolarda hata verip sizi ham dosyaya yönlendirir. Ne kadarının çözüldüğünü ölçmek için turkiye-veri-probe kullanın.

• MEDAS/Biruni veritabanları listelenir, veri çekilmez. Portal ağacındaki database düğümleri link olarak döner.

• TÜİK mikroverisi kapsam dışıdır (kurumsal başvuruyla dağıtılır).

• EVDS'de sunucu tarafı seri araması yoktur. evds_search_series ilk çağrıda tüm veri gruplarını gezip yerel bir indeks kurar (birkaç dakika), sonrasında anında çalışır. İndeks 7 günden eskiyse kendini yeniler; hemen yenilemek için refresh=True kullanın.

Kullanım istatistikleri

Anthropic, başkalarının senin custom connector'ına kaç kez bağlandığını sana göstermez — bu bilgi Anthropic tarafında kalır. Bunun yerine sunucu kendi araç-çağrısı sayacını tutar (kişi değil, çağrı sayar):

"TÜİK MCP'de kullanım istatistiklerine bak" (usage_stats aracını çağırır)

Ayrıca proxy olarak: GitHub → repo → Insights → Traffic (ziyaretçi/klon sayısı) ve Render dashboard → Metrics (HTTP istek sayısı) kabaca ilgiyi gösterir.

Önemli sınır: Render'ın ücretsiz katmanındaki disk kalıcı değildir, yeniden dağıtımda/yeniden başlatmada sayaç sıfırlanır. Kalıcı bir sayaç isterseniz Render'da ücretli kalıcı disk eklemek gerekir.

Yeni veri ve yeni seriler

Kod hiçbir seri veya tablo listesi barındırmaz; kataloglar her seferinde kaynaktan sorgulanır. Bu nedenle:

• Mevcut bir serinin yeni gözlemi (ör. yeni ay TÜFE'si) bir sonraki çağrıda gelir.

• Yeni eklenen seri/tablo/tema kod değişikliği olmadan görünür; katalog önbellekleri en fazla 1 saatlik, EVDS arama indeksi en fazla 7 günlüktür.

• Kod değişikliği yalnızca kaynak yapısını değiştirirse gerekir — TÜİK portal adreslerini değiştirirse, bir dataflow kaldırılırsa ya da istab dosyaları yeni bir şablonla yayınlanmaya başlarsa. Bu durumda tuik_get_table_data sessizce yanlış veri döndürmez, hata verip ham dosyaya yönlendirir.

Kapsam denetimi

Kaynaklarda ne olduğu ve MCP'nin ne kadarını sunduğu iddia değil, ölçümdür. Canlı sayım için:

turkiye-veri-audit            # COVERAGE.md üretir

Rapor, TÜİK portalındaki tüm kaynakları üç erişim katmanına ayırıp tema tema sayar (A: SDMX tidy, B: istab dosya, C: MEDAS/Biruni — yalnızca link) ve EVDS'nin kategori/veri grubu/seri toplamlarını canlı API'den doğrular. Portallar değiştikçe raporu yeniden üretin.

istab sondası

istab katmanının ne kadarının tidy'lenebilir olduğunu ölçmek için:

turkiye-veri-probe --per-theme 8   # ISTAB_PROBE.md üretir

Tema başına örneklem indirip dosyaları yapılarına göre sınıflandırır (clean / multiheader / multisheet / crosstab / nontabular) ve parser yazıldığı takdirde ulaşılabilecek tavanı raporlar.